Herfst in het Park

In de zomer leek de tuin wel een bloemenzee. Onder de uitbundig bloeiende overvloed, waren groentes wel degelijk bezig tot wasdom te komen. Oktober schonk een rijke oogst. We sneden oranje en groene Hokkaido en Muscat de Provence pompoenen, groeven de eerste aardperen op en verzamelden allerlei soorten droogbonen, zoals de vrolijk gespikkelde kiviets- en pronkbonen, maar ook de meer evenwichtig getekende yin yang en heilige boontjes.
De kolen vormen intussen een prachtig pallet met roodpaarse spitskolen, dieppaarse boerenkool en donkergroene palmkool. ‘s Ochtends schitteren de dauwdruppeltjes op de bladeren in het warm gele herfstlicht.  

Frisgroene steeltjes van groenbemesters als wikke, boekweit, Japanse haver en winterrogge staan te deinen in de wind, op bedden die we al eerder leeg geoogst hebben. De grond laten we zo bedekt mogelijk de winter in gaan. Het is als een beschut dekentje, dat tegelijk goed is voor de structuur van de grond en het uitspoelen van mineralen voorkomt.  

Eetbare bloemen die er nog zijn, brengen we naar de keuken om de gerechtjes te sieren. Het is inmiddels speurzoeken, maar we weten precies waar we moeten zijn om bakjes bont te vullen. De tot zaad verworden bloemen, oogsten we om volgend seizoen weer te zaaien. Dan kunnen we onze zintuigen weer volop door de bloemenpracht laten strelen.  

Tuinwinkel – planten in winterslaap

De Sint is in het land, de R zit in de maand en de eerste kerstboom is al gespot. Onze vaste planten aan hun winterslaap begonnen in de kwekerij. Voor ons het teken om aan de slag te gaan. Zo is er plek voor feestelijk moois, getimmerd, gebrand, voor in huis of voor de vogels, kleine cadeautjes en versieringen beginnen zich al te verzamelen. Dit alles wordt aangevuld met de koolzaadwas kaarsen van werkplaats Amaranth en keramiek van werkplaats Het Vizier
Vanaf eind november zullen we ook weer beginnen aan de kerststukken en –kransen, zodat alles klaarstaat als de goedheiligman het land weer heeft verlaten.  
 
Maar we mogen ook even aandacht hebben voor het afgelopen seizoen. Want wat een enorm assortiment stond de voorbije maanden! 
Door de drukte was het soms letterlijk even aanpoten om de winkel te kunnen blijven bevoorraden. Maar een uitdaging gaan wij bij Mens en Tuin niet zomaar uit de weg, al zorgden de koude nachten t/m mei voor wat vertraging. En dan waren er nog de slakken. Naaktslakken in dit geval, in alle kleuren, soorten en maten waren ze onder, op, in, tussen en aan onze plantjes te vinden. Uitdagingen zijn er om van te leren en onze kwekerij hebben we dan ook omgetoverd tot een schelpenstrand.  Daar staan onze planten nu veilig tot het voorjaar aanbreekt. En ondertussen zorgt de tuin voor aanvulling in de vorm van zaden en stekken, die wij zorgvuldig verzamelen en verwerken.
 
Duurzaam Den Haag was met Operatie Steenbreek ook dit jaar weer trouwe samenwerkingspartners. Velen van jullie hebben de gele container naast ons hek vast wel eens opgemerkt. Mooi is ie niet, maar nuttig wel. Stenen uit de tuintjes van Haagse bewoners maakten plaats voor maar liefst ruim 3200 plantjes, gekweekt en verzorgd door onze deelnemers. Den Haag werd in oktober dan ook winnaar van de Gouden Schep in het NK Tegelwippen. We hebben als gemeente de meeste tegels omgeruild voor planten!   
 
En nu op naar de tijd van lichtjes, liedjes en gezelligheid.  
Onze winkel is op onze reguliere tijden open, tot en met 24 december.  

Grootste Pompoen

Tijdens de drukke dagen van de groenteteelt stond afgelopen voorjaar ineens Kitty op ons pleintje. Ze kwam ons vragen of we wilden meewerken aan de Pompoenchallenge – een wedstrijdje pompoenen kweken in Den Haag, georganiseerd door onze vrienden van Groene Matties. Mensen zouden dan bij ons een pompoenplantje kunnen ophalen, om op thuis op te kweken. In de herfst zou dan het Oogstfeest zijn, een moment om prijzen uit te delen en pompoenen voor de Voedselbank te verzamelen. Kitty gaf ons ook 2 zaden om zelf op te kweken, een Pindapompoen en een Giant. Deze zaadjes zijn met liefde gepoot, tot plantje opgekweekt en op een van onze composthopen geplant. Daar zijn de twee plantjes gestaag uitgegroeid tot een heus oerwoud van blad, met stiekem verstopte pompoenen.  

 
Op 9 oktober verzamelden wij ons naar het Oogstfeest, en een feest was het! Acrobaten, een klimboom, muziek, lekkere hapjes en natuurlijk een hele hoop pompoenen. Wij namen twee kruiwagens vol mee, met daarin 8 Pindapompoenen en één Giant. Onze twee zaadjes, composthoop en toewijding bezorgden ons dan ook 2 prijzen. Behalve verbaasde blikken, oogsten we de eerste prijs met onze Giant. De pukkelige Pindapompoen bezorgde ons de tweede prijs als meest Unieke pompoen. Maar de grootste winst zat in de trots van onze deelnemers en vrijwilligers en het plezier op het geweldige Oogstfeest. Je vindt een uitgebreid verslag van de Groene Matties hier. En je bent ons misschien zelfs tegengekomen in het AD!

7 van onze Pindapompoenen zijn aan de voedselbank geschonken. De laatste Pinda en onze Giant zijn inmiddels in stukjes in de vriezer beland. De komende winter zijn we dus aardig voorzien als de behoefte aan pompoensoep zich voordoet. De zaden zijn gedroogd om komend jaar te delen.

Michaelstijd

Natuur, uw moederlijk bestaan, ik draag het in mijn willend wezen en vuurkracht van mijn willen kan nu mijn geestkracht stalen, waaruit het zelfgevoel geboren wordt
mijzelf in mij te dragen. – Rudolf Steiner, Antroposofische weekspreuken 

Na een lange zomertijd, kondigt de herfst zich aan. De overgangstijd van zomer naar winter, van bloei naar afsterven, van licht naar donker, van warm naar koud. De bloemen raken uitgebloeid, bladeren worden geel en verdorren. Dieren gaan hamsteren en trekken zich terug voor hun winterslaap. De natuur begint zich duidelijk voor te bereiden op de winter. Zij wordt stil en komt tot rust.  

Aartsengel Michael wordt gezien als brenger van de zonnekracht. Hij zorgt voor sterke gewassen en voor een goede oogst. Voor de mens is hij de helpende hand in strenge winters, hij geeft kracht om door de winter heen te komen. Het Michaelsfeest is dan ook het feest van de moed. Hij weegt het goed en het kwaad en strijdt met de negatieve krachten, de ‘draken die vuurspuwen’. Hij staat daarom meestal afgebeeld met zwaard en weegschaal en soms met een draak. Michael staat als symbool voor de omgang met balans tussen goed en kwaad, ook in onszelf.  
In voorchristelijke tijden werd in deze periode het oogstfeest of het begin van de herfst gevierd, waarin men net als op Michaelsdag de goden dankte voor de goede oogst.  

Op een druilerige dag in de laatste week van september vierden wij het Michaelsfeest op Mens en Tuin. 
We vierden het als eerste in een reeks van herfstfeesten. 
Die dag stonden we met elkaar stil bij wat het leven ons geschonken heeft en wat we (misschien) achter ons willen laten. Na een verhaal over de oorsprong van dit feest, werden er vellen papier uitgedeeld met daarop een draak en een blanco deel. Op het blanco deel mocht ieder zijn eigen ‘draak’ tekenen of beschrijven. Iets wat je wilt overwinnen, een eigenschap die er juist meer mag zijn of die je graag achter je zou willen laten. Tijd voor iets nieuws?  
Alle draken zijn daarna in de vuurkorf beland en zijn daarmee symbolisch verslagen, zoals Michael zijn draak versloeg. Daar was moed voor nodig! Meteen warme drank en iets lekkers uit de oogstmand na afloop, zijn we nu écht onderdeel van deze mooie en bijzondere overgangstijd. 

De ontwikkeling van Mens en Tuin – Boek

Machteld S. Walland
Machteld S. Walland De ontwikkeling van Mens en Tuin

35 jaar nadat zij Mens en Tuin oprichtte, brengt Machteld S. Walland een boek uit; ‘De ontwikkeling van Mens en Tuin’. Tijdens onze Open Dag kwam zij het boek presenteren. 

Na zeven jaren van eenzame voorbereiding, zoals ze schrijft in haar boek, volgde op 12 april 1986 de officiële opening met haar eerste 5 deelnemers. Het lange pad dat ze heeft bewandeld om zo ver te komen, de belevenissen welke ze onderweg meemaakte en de jaren daaropvolgend met haar deelnemers, de aarde, de planten en het dierenrijk worden op een gedreven en enthousiaste manier verteld. Een prachtig, inspirerend boek, zowel voor bekenden als onbekenden van Mens en Tuin met hart voor groen en zorg.  
Het boek is te koop in onze winkel aan de Hillenraadweg 35 en in de webshop.
Voor ieder verkocht boek wordt door Machteld € 5,00 aan Mens en Tuin geschonken. Wij zijn haar voor deze schenking en voor het oprichten en ontwikkelen van onze bijzondere plek zeer dankbaar. 

Vacature invalkracht

Mens en Tuin en Mens en Tuin in het Park
 
Stichting Mens en Tuin is sinds 1986 een zorgtuin van 2.000 m2 met een biodynamische kwekerij en een moestuinwinkel aan de Hillenraadweg in Den Haag. De stichting vindt haar inspiratie in de antroposofie.

Stichting Mens en Tuin in het Park is een zorgtuin en biodynamische moestuin bij restaurant Greens in het Westbroekpark in Den Haag. Dit project is in 2018 van start gegaan.
Bij Mens en Tuin komen dagelijks ongeveer zestien tot twintig deelnemers voor dagbesteding. In het Westbroekpark zijn dat er nu vijf à zeven.
Met de deelnemers wordt arbeidsmatig gewerkt in tuin en kwekerij. Deelnemers hebben elk een specifieke problematiek, een verstandelijke beperking of een psychiatrische ziektebeeld. Financiering komt uit Wlz, Wmo en PGB.

Het team bestaat uit een algemeen coördinator, een coördinerend begeleider (zorg), twee werkbegeleiders aan de Hillenraadweg en een werkbegeleider in het Westbroekpark. Een stevige groep enthousiaste vrijwilligers verricht tal van ondersteunende taken. Het team werkt vrij autonoom, het bestuur zorgt op de achtergrond voor begroting en beleid.
Per direct  is er een vacature voor invalkrachten m/v/ (flexibel aantal uren).

Ter vervanging bij ziekte, vakantie of in drukke periodes (bijvoorbeeld tijdens oogst) maken wij graag gebruik van invalkrachten om zo de zorg aan de deelnemers en het onderhoud van de tuinen te kunnen continueren.

Functie-eisen en vaardigheden:
– Opleiding op mbo-niveau (kwalificatieniveau 3) in de zorg.
– Kennis van en ervaring met de betreffende doelgroep en met groepsdynamiek.
– Kennis van en affiniteit met de antroposofie en/of biologisch-dynamische landbouw (of ervaring op dat gebied) strekt tot aanbeveling.
– Een invalkracht is ondersteunend aan de werkbegeleiders doch in staat zelfstandig te werken en pro-actief in het oppakken van taken en het begeleiden van deelnemers.

Voor de arbeidsvoorwaarden houden we de cao gehandicaptenzorg aan.
Inlichtingen over het werk kunt u inwinnen bij de algemeen coördinator Eva Wiewel (070-3211937). Overige vragen kunt u richten aan het bestuur van Mens en Tuin via voorzitter@mensentuin.nl. Aan dat adres richt u ook uw sollicitatie tot 31 maart 2021.

Onderhoud, kiemen en tuinaankopen

De lente is in aantocht!

Na de sneeuw, kwam de zon. Zwanen dansen een imposante paringsdans over de strijp, terwijl over de tuin de kleinere vogels als pimpelmezen, staartmezen, merels en lijsters elkaar het hof maken. Lees meer over onze tuinen in onze eerste nieuwsbrief van 2021.

Tuin

Langs het water worden de laatste wilgen geknot. Al weken wordt er gewerkt aan het repareren en vervangen van vlechtwerk rond de bedden van de wisselbouw. Winter was en is een mooie tijd voor onderhoudsklussen. We laven ons eraan zolang we niet met onze handen de aarde in kunnen. Een nieuw paadje hier, een oud pad verzorgen, wat kleine reparaties, gereedschappen verzorgen en waar nodig vervangen, plannen maken voor het nieuwe jaar. We bewegen met het ritme van de seizoenen. We zien ze om ons heen veranderen en verbinden ons door met elkaar de weekspreuk te lezen. Vaak praten we nog even na. Wat zien we in de tuin gebeuren, wat gebeurt er in jezelf dat je herkent in de spreuk, de natuur of de mensen om je heen?

De grond is nu nog koud en nat, maar we merken dat de lente eraan komt. Krokussen laten zich al van hun beste kant zien. De sneeuwklokjes in de spiraal zijn al uitgebloeid. Oude plantstengels knippen we af om ruimte te maken voor verse groei. We bewaren de stengels om komend seizoen te gebruiken bij het opbouwen van onze composthopen. Dankbaar wordt alles alvast een kleine stukjes geknipt, om straks als laagje in de grote compostlasagne te worden opgenomen.

Kwekerij

In de kwekerij zijn de eerste zaden gezaaid, de eerste kiemplantjes van de koudekiemers steken hun kopjes boven de grond. Er liggen warmtematten voor de koude nachten, om de vers gezaaide tomaten de eerste weken door te helpen. Voorzichtig zal er ook weer uit de tuin worden uitgestoken, gescheurd en opgepot. Met deelnemers en vrijwilligers zorgen we weer voor een mooi aanbod dit jaar. Een heel ander begin van het jaar dan 2020, nog altijd beperkt, maar gelukkig wel samen.

In en om onze kassen wijst alles op een nieuw, groeizaam jaar. Daar staan al een hoop planten klaar die we afgelopen jaar hebben opgekweekt. Deze hebben de winter rond de grote kas doorgebracht, gedeeltelijk onder doek om de zwaarste kou op te vangen. Met een mooi dekentje van sneeuw erover, wat hen goed beschermd heeft terwijl wij konden schaatsen. Nu is de tijd gekomen om ook in en rond de kas op te ruimen. We kijken wat de winter niet heeft doorstaan en maken de rest klaar voor de verkoop. Sommige plantjes kunnen doorgroeien naar een potmaat groter, om straks als stevige planten te wachten op een plek in een nieuwe tuin.

Park

Een maand geleden vierden we een week wintersport op de tuin. We maakten sneeuwpoppen, gooiden sneeuwballen, sponnen wol en zaten op ons terras in de stralende zon de sprookjesachtige aanblik van de tuin te aanschouwen. Voor de keuken oogstten we savooiekool onder de sneeuw vandaan. Het pak sneeuw bleek isolerend te werken: alle planten die nog op de tuin stonden, kwamen nagenoeg ongeschonden onder de rap weggesmolten witte wereld tevoorschijn.

Een halve week later zaaiden we diverse radijsjes, waaronder ‘ijskegeltjes’ en ‘duiveltjes’ in onze platte bakken. Door het zachte weer dat volgde, staken ze hun koppies al gauw boven de grond. Het aanschouwen van kiemkracht blijft een magisch fenomeen. Krap twee weken na de dooi stonden zes kleuren krokussen in volle glorie te bloeien. Bijtjes vonden er stuifmeel. De eerste regenboogpeentjes en uien zaaiden we in dampende aarde. Peulvruchten die wat kou kunnen hebben, zoals peultjes en tuinbonen, staan zich in opkweekbakken een weg naar boven te banen en breken. Warmteminnende gewassen met tot de verbeelding sprekende namen als ‘tigerella, ‘umami’ en ‘pi-jama’ zaaiden we volgens de zaaikalender op een ‘vruchtdag’. Deze kalender wordt veel gebruikt in de biodynamische landbouw, waardoor we ons laten inspireren. De potentiële tomaten en aubergines staan beschut in een door één van onze deelnemers geklust kweekkasje.

Met het voorjaar in zicht zijn we begonnen met het losmaken en klaarleggen van de grond voor de teelten van alweer het vierde seizoen in het Park. Het kolenvak maken we leeg om volgens de vruchtwisseling plek te maken voor de bladgewassen. Van de stammen van de verschillende soorten kolen plukten we nog een kist prachtig gekleurde blaadjes voor een aanstaand menu. De winter door snijden we een mix van decorerende blaadjes zoals veldsla, postelein, wikke, duizendblad, phacelia. Aardperen kunnen tegen vorst en werden onlangs met witte chocolade tot mousse geslagen voor een fantastisch takeaway-dessert. Daarin bleek het een verrassend goeie match te zijn met koffie. De schilletjes kregen een laagje karamel. De smaakvolle menu’s van restaurant Greens worden elke week met verve door de chef en het team gekookt, aan de thuisgast gebracht en gefilmd. Op You-Tube doet de chef voor hoe de gerechtjes mooi kunnen worden opgemaakt. Hopelijk mag de horeca gauw weer open! Voor ons is het hoe dan ook een feest om jaarrond een palet aan gewassen aan het restaurant te leveren.

De winkel aan de Hillenraadweg

Wat verheugden we ons er op: de buitenwinkel van Mens en Tuin is 8 maart jongstleden weer open gegaan! “Wel weer heel gezellig hè”, zei een deelneemster vorige week, terwijl ze een verdroogd blaadje met haar vingers uit de damastbloem knijpt om de plant klaar te maken voor de verkoop. En dat is zeker zo!

Daarnaast, laat de aarde zich ook niet tegenhouden, ze warmt langzaam op. De planten en stekken waar we vorig jaar zoveel liefde in hebben gestoken ontvouwen nu hun nieuwe blaadjes in de naderende lentezon. De eerste prachtige inheemse- en BD-planten zijn echt klaar voor de verkoop om jullie tuinen nog groener en mooier te maken. En niet alleen voor een mooiere tuin; de zorg voor de natuur, waaronder haar vlinders en bijen, is altijd onderdeel van ons gedachtegoed tijdens deze werkprocessen bij Mens en Tuin. Door de hulp van onze deelnemers en vrijwilligers dragen deze planten straks ook hun zorg voor de insecten en vogeltjes. Voor deze diertjes zijn ook prachtige insectenhotels gemaakt en de eerste vogelvoederhuisjes zijn bijna klaar.  Daarnaast hangen er weer heel veel soorten biologische- en BD-groente- en bloemen zaden van De Bolster en Bingenheimer Saatgut te popelen om met u mee naar de tuin te gaan en buiten staan er de grote stapels met tuinaarde, potgrond en organische bemesting van Bio-Kultura klaar.

Via de webshop kunt u gemakkelijk de producten van Bio-Kultura bestellen en ophalen bij onze buitenwinkel op de Hillenraadweg.

Openingstijden

De buitenwinkel is open op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 10.00 tot 15.00 uur. U bent dan van harte welkom.

Er zijn i.v.m. de Corona maatregelen nog wel een paar regeltjes waar wij ons aan moeten houden:

  • Alleen de buitenwinkel is open
  • Een bezoekje aan onze tuin is helaas nog niet toegestaan ter bescherming van onze -in de tuin werkende- kwetsbare doelgroep
  • Wij verzoeken u vriendelijk om alleen te komen en met Pin te betalen
  • Afspraak maken kan telefonisch of per e-mail

Tot ziens op Hillenraadweg 35 in Den Haag

De Gulden Klinker ontvangen!

Het was feest was afgelopen 9 juli. Een beetje miezer of een buitje deerde ons niet en wethouder Bert van Alphen is gelukkig ook niet van suiker. We konden hem met open armen ontvangen. We hebben namelijk de Gulden Klinker met de daarbij behorende waardebon in ontvangst mogen nemen! Als blijk van waardering voor onze verbindende rol binnen de wijk. De Gulden Klinker is een mooie tegel die verwerkt is ons entreepad. De ontvangen waardebon gaan we inzetten voor toekomstige werkzaamheden.


De Gulden Klinker is bedoeld voor wie actie onderneemt om de omgeving schoner, veiliger of prettiger te maken. Iedereen kan meedoen, van buurtbewoner tot winkelier en van oudere tot scholier.

Zoals bekend is, kun je bij Mens en Tuin terecht voor een wandeling door de tuin en voor het kopen van planten of iets uit onze winkel. Daarnaast hebben we de afgelopen jaren eens per maand ‘Vuur en Soep’ georganiseerd. Als wijkbewoner kun je je hiervoor aanmelden. Het is een activiteit waar diversiteit samenkomt door de bewoners bij elkaar te brengen, en waar een ieder iets voor de soep meeneemt. Een ui, een wortel, kortom iets uit de koelkast of uit de eigen tuin, maar het kan ook een broodje of iets lekkers zijn voor na de soep. Dit heeft de laatste jaren al vele gezellige avonden opgeleverd. Helaas laat dit jaar ‘Vuur en Soep’ langer op zich wachten door de omstandigheden rond Covid-19, maar zo gauw het kan, stoken we het vuur weer op.


In de toekomst willen we, gebruikmakend van de waardebon, ons tuinhuis uitbreiden. We hopen hiermee een ontmoetingsruimte te creëren, waar activiteiten kunnen worden gerealiseerd, waar we op kleine schaal horeca aanbieden voor de wijk en waar ingezet wordt participatie en zelfontwikkeling. Hiervoor wordt de Piëzo-methodiek gebruikt, een manier voor buurtbewoners om ervaring kunnen op te doen door middel van vrijwilligerswerk als activering of opstap naar werk. De Piëzo-methodiek heeft als doel gefaseerde participatie waarbij mensen zelf oplossingen vinden om zichzelf te kunnen ontwikkelen en deel te nemen aan de samenleving.


Voor nu zijn we vooral trots op hoeveel we tot nu toe hebben bereikt en de erkenning die we daarvoor hebben gekregen. Dus voor je de tuin oploopt, kijk eens naar beneden. Daar ligt hij, onze trots, verdiend door onze inzet in het verleden en klaar voor onze plannen voor de toekomst.

Foto: Fleur Beemster

Onze Nieuwe Keuken

Hoera! Vandaag is onze nieuwe keuken geïnstalleerd. We zijn er heel blij mee. Deze zomer wordt ook de koffiekamer in het Tuinhuis uitgebreid. We hopen u dan te kunnen verwelkomen met een kopje koffie of thee op ons mooie terras.

Met dank aan particuliere donateurs, vrienden van Mens en Tuin en de charity pot van Lush .

De symboliek van Pasen

In de lente begint de natuur aan een nieuwe levenscyclus. Zo gaan de bloesems aan de vrucht vooraf en levert de vrucht het zaad. Van oudsher raakten in het voorjaar de voedselvoorraden op. Het groeiseizoen op de akker begint weer om ons van vers eten te voorzien. Zaden ontkiemen en we zien overal om ons heen groeikracht. Pasen wordt aan het begin van de lente gevierd. Al in voorchristelijke tijden waren het ei en de haas lentesymbolen. De ronde vorm van het ei verwijst naar de eeuwige cyclus van de natuur. Normaal gesproken gaan we in de lente weer meer naar buiten. Onze levenskrachten vloeien dan naar buiten en onze mensennatuur kan weer verschijnen. In deze tijd van Corona is onze bewegingsvrijheid beperkt en de vanzelfsprekendheid om lekker naar buiten te gaan is komen te vervallen. We zijn meer dan we gewend zijn op onszelf en onze kleinste kring aangewezen.

Een haas leeft alleen en is daardoor onbeschermd en kwetsbaar. Hazen zijn dan ook altijd waakzaam. Als hazen achtervolgd worden door een roofdier, springen ze voor elkaar in het spoor. De achtervolgde haas kan zo op adem komen. Ze tonen zich offerbereid en onzelfzuchtig. Zelf gaan ze niet in de aanval, waardoor ze vanuit menselijk oogpunt zachtaardig en vredelievend zijn. In deze tijd van Corona wordt een beroep gedaan op haas-kwaliteiten. Hierdoor blijken op afstand nabijheid en saamhorigheid te ontstaan.

Een kuikentje moet eerst door een harde schaal heenbreken om ter aarde te komen. Een paashaantje van brooddeeg draagt vaak een buxustakje bij zich. Dit verwijst naar de altijd groene steeds hoger rijzende palmboom. Al in voorchristelijke tijd zag men de palm als symbool voor de zon, die vanaf de lente steeds hoger en krachtiger aan de hemel staat. De haan kraait tijdens zonsopkomst. De haan verbeeldt ons wakkere ik. Deze tijd van Corona vraagt een extra mate van wakkerheid van ons. In sprookjes kraait de haan op momenten dat de mens die op weg is, de goeie beslissing moet nemen. Momenteel wordt er van ons gevraagd om thuis te blijven.

In het leven hebben we te maken met metamorfose en transformatie. Vaak gaat dat gepaard met lijden. Een proces waarna we met nieuwe mogelijkheden ‘geboren’ kunnen worden. Pasen gaat over lijden, sterven, opstanding en opnieuw verrijzen. Met midwinter (kerst) begint de uitademing van de aardeziel, die duurt tot en met midzomer (Sint Jan). Bij het begin van de lente is die uitademing halverwege. Deze ademtocht kan sinds de gebeurtenis op Golgotha gezien worden als afspiegeling van de opstanding. Hierin kan je als mens ten alle tijden mee ademen. In een moment van chaos kan heel bewust ademen helpen om weer tot rust te komen.

Als we te maken krijgen met tegenslag, verdriet, angst, verlies en rouw kunnen we dat als een doodsbeleven ervaren. Het is dan mogelijk om van binnen op zoek te gaan naar de zin hiervan en naar een manier om ermee om te gaan. Als dat lukt, kan het voelen als een opstandingsmoment. Dit kunnen we zien als een persoonlijk Golgotha. Uiteindelijk genereert het nieuwe levenskracht.