De symboliek van Pasen

In de lente begint de natuur aan een nieuwe levenscyclus. Zo gaan de bloesems aan de vrucht vooraf en levert de vrucht het zaad. Van oudsher raakten in het voorjaar de voedselvoorraden op. Het groeiseizoen op de akker begint weer om ons van vers eten te voorzien. Zaden ontkiemen en we zien overal om ons heen groeikracht. Pasen wordt aan het begin van de lente gevierd. Al in voorchristelijke tijden waren het ei en de haas lentesymbolen. De ronde vorm van het ei verwijst naar de eeuwige cyclus van de natuur. Normaal gesproken gaan we in de lente weer meer naar buiten. Onze levenskrachten vloeien dan naar buiten en onze mensennatuur kan weer verschijnen. In deze tijd van Corona is onze bewegingsvrijheid beperkt en de vanzelfsprekendheid om lekker naar buiten te gaan is komen te vervallen. We zijn meer dan we gewend zijn op onszelf en onze kleinste kring aangewezen.

Een haas leeft alleen en is daardoor onbeschermd en kwetsbaar. Hazen zijn dan ook altijd waakzaam. Als hazen achtervolgd worden door een roofdier, springen ze voor elkaar in het spoor. De achtervolgde haas kan zo op adem komen. Ze tonen zich offerbereid en onzelfzuchtig. Zelf gaan ze niet in de aanval, waardoor ze vanuit menselijk oogpunt zachtaardig en vredelievend zijn. In deze tijd van Corona wordt een beroep gedaan op haas-kwaliteiten. Hierdoor blijken op afstand nabijheid en saamhorigheid te ontstaan.

Een kuikentje moet eerst door een harde schaal heenbreken om ter aarde te komen. Een paashaantje van brooddeeg draagt vaak een buxustakje bij zich. Dit verwijst naar de altijd groene steeds hoger rijzende palmboom. Al in voorchristelijke tijd zag men de palm als symbool voor de zon, die vanaf de lente steeds hoger en krachtiger aan de hemel staat. De haan kraait tijdens zonsopkomst. De haan verbeeldt ons wakkere ik. Deze tijd van Corona vraagt een extra mate van wakkerheid van ons. In sprookjes kraait de haan op momenten dat de mens die op weg is, de goeie beslissing moet nemen. Momenteel wordt er van ons gevraagd om thuis te blijven.

In het leven hebben we te maken met metamorfose en transformatie. Vaak gaat dat gepaard met lijden. Een proces waarna we met nieuwe mogelijkheden ‘geboren’ kunnen worden. Pasen gaat over lijden, sterven, opstanding en opnieuw verrijzen. Met midwinter (kerst) begint de uitademing van de aardeziel, die duurt tot en met midzomer (Sint Jan). Bij het begin van de lente is die uitademing halverwege. Deze ademtocht kan sinds de gebeurtenis op Golgotha gezien worden als afspiegeling van de opstanding. Hierin kan je als mens ten alle tijden mee ademen. In een moment van chaos kan heel bewust ademen helpen om weer tot rust te komen.

Als we te maken krijgen met tegenslag, verdriet, angst, verlies en rouw kunnen we dat als een doodsbeleven ervaren. Het is dan mogelijk om van binnen op zoek te gaan naar de zin hiervan en naar een manier om ermee om te gaan. Als dat lukt, kan het voelen als een opstandingsmoment. Dit kunnen we zien als een persoonlijk Golgotha. Uiteindelijk genereert het nieuwe levenskracht.

Nieuws uit de Tuin

Vanuit de Tuinkwekerij
Vóór de kerstvakantie zijn de eerste zaden gezaaid. De koudekiemers hebben de afgelopen weken liggen bibberen in de kas, al had het wat ons betreft wel wat kouder gemogen. Ondanks de milde temperaturen zijn er al de nodige baby’s te vinden. Zo laat de beemdkroon zich van zijn beste kant zien en komt de grote pimpernel al voorzichtig op. Hier en daar is ook het slangenkruid al voorzichtig boven de aarde uit aan het piepen.
Dit jaar proberen we ook weer wat nieuwe zaden uit. Dit is een interessant proces van ontdekken wat werkt, wat opkomt en hoe je het beste kunt zaaien. Grassoorten staan bijvoorbeeld toch wat ongezellig als er maar één sprietje uit een bakje steekt. Op deze manier concluderen wij grinnikend dat het werken op de tuin en in de kwekerij een oneindig weg vol verrassingen is. Ondertussen is het alweer tijd om aan de voorjaarszaai te beginnen. Met de zaaikalender in de aanslag plannen we de eerste zaai van de groenteplanten voor Mens en Tuin en in het Park. Ook zaaien we voor de winkel en voor grote bestellingen. Daarnaast gaan we een aantal vaste planten zaaien voor komend seizoen. Soorten die we voor het eerst proberen, maar ook vaste gasten. Zaden als echinacea pallida, zeeuws knoopje, look-zonder-look en zwartpurperen scabiosa liggen klaar. We zouden ze de grond uit kijken als het kon.

Wilgen knotten
In januari zijn we begonnen met het knotten van de wilgen. We hadden dit jaar hulp van de vader van Bianca, die samen met een aantal van onze deelnemers en vrijwilligers de wilgen te lijf is gegaan. Zoals ieder jaar knotten we de helft van de wilgen, om ervoor te zorgen dat de andere helft behouden blijft als bloeiers voor de insecten. Dit knotten bleek een dankbare buitenklus in een tijd waarin de grond en het weer te nat en koud zijn om in de tuin te kunnen werken. Afwisselend zonnestralen en grijze luchten vergezelden de klussers op hun avontuur langs de waterkant. Waar de snoeiers met touwen, ladders en zagen aan de slag gingen, werd door een volgende groep met snoei- en takkenscharen gewerkt aan de volgende stap van het proces. Een systematische werkwijze werd toegepast, waarbij deelnemers een tak vanaf de slootkant tot op maat en dikte gesorteerd verwerkten. Zo hadden we vier prachtige stapels takken liggen, van dun naar dik en van kort naar lang. Deze gebruiken we voor het repareren en opbouwen van de bedden in de wisselbouw. Ook gebruikten we de palen voor een ingestort hek, dat we uiteindelijk weer met restmaterialen konden opbouwen tot een ‘ondoordringbaar fort’. In ieder geval, dicht waar het dicht moet zijn. Het was dan ook even wennen toen we ineens weer iets anders moesten doen dan takken zagen, rissen, sorteren en verslepen. Gelukkig komt daar het voorjaar. We vlechten, bouwen, wieden, scheuren, verplanten, knippen, tegelen, enz..

Groenteteelt voor eigen gebruik
Aan het ‘einde’ van de wisselbouw zijn we begonnen aan het opbouwen van een aantal nieuwe bedden. Door het verwijderen van een aantal doorgerotte verhoogde bedden, ontstond er een gat in de tuin. Gezien we tijdens de lunch graag van een kom soep genieten, zagen wij onze kans schoon om hier een stuk te reserveren waar we onszelf van groente kunnen gaan voorzien. Daarbij hebben we een aantal verhoogde bakken klaar staan, die wachten op een betegeld plekje. Hier kunnen mensen met rollator of rolstoel aan werken, doordat de bak als een tafel functioneert. Naast deze verhoogde bakken, worden er een aantal smallere bedden gebouwd om hier onder andere onze peentjes en pompoenen te kunnen laten groeien.

Ondanks de nieuwe bedden, is onze ruimte nog altijd beperkt. Toch zouden we graag een paar aardappelen willen telen. Zodoende is het idee ontstaan om deze in de hoogte te telen. We gaan de aardappelen in een oude compostzak telen. Je kunt ze dan steeds aanaarden, zodat ze de hoogte in groeien. Aan het eind maken we de zak open om de aardappelen te oogsten. We zijn benieuwd naar het resultaat, het is even afwachten of het werkt. Met geluk eten we frieten na de zomer!

Coronamaatregelen op onze Tuinen

Helaas hebben de maatregelen om coronabesmetting tegen te gaan ook een flink effect op de dagbesteding op Mens en Tuin. Het overgrote deel van de deelnemers en vrijwilligers kan helaas niet komen, dat is natuurlijk heel vervelend. Sommigen gaan van vier hele dagen dagbesteding naar alle dagen thuis zitten. Dat heeft een grote impact op het dagelijkse leven, de sociale contacten en bezigheden die mensen hebben. Natuurlijk houden we zoveel mogelijk contact met deelnemers door te bellen, naar de mensen zelf of naar hun begeleiding. Wekelijks proberen we een kaart te sturen met een kleine activiteit. We hebben veel respect voor de begeleiders van de beschermd wonen locaties. Zij verzinnen de geweldigste projecten om mensen bezig te houden. Zo is de binnentuin van RIBW Wisselspoor met gezamenlijke krachten helemaal opgeknapt.

Ook de winkel is beperkt open; van 10:00 tot 15.00 uur op maandag, dinsdag, donderdag, vrijdag. Op woensdag en zaterdag is de winkel dus gesloten. We hebben hiervoor gekozen zodat de begeleiders naast de openingstijden  kunnen werken in de tuin en kwekerij. Aan klanten wordt gevraagd zoveel mogelijk afstand te houden en het pinapparaat wordt na ieder gebruik ontsmet.

Het zijn bijzondere tijden. Mijke van Waesberge schreef daar een prachtig stuk over getiteld ‘Lijn’.

Nadat de anderen naar huis waren vertrokken, liep ik nog even over de tuin. Mijn oog viel op een streep in het schelpenpad. Een markering, tot hier. Het trof me. Getrokken door iemand die wou onthouden tot waar hij met de klus gebleven was. In dit geval het netjes maken van het schelpenpad rondom de percelen aan het begin van het nieuwe seizoen. Hij had dit ook hardop naar zichzelf vertaald: ‘het is een nieuw begin voor mezelf.’ Zelf zag ik in die lijn ook een grens tussen twee gebieden. Letterlijk tussen af en onaf, tussen iets dat achter iemand en voor iemand ligt. Maar die lijn gaat voor mij ook over het stellen van grenzen. Soms kan de werktijd er gewoon op zitten, maar een klus is eigenlijk altijd een graadmeter. Een klus moet om te beginnen bij een persoon aansluiten. Aandachtspunten hierbij zijn of iemand het werk leuk vindt, het de zinnen verzet, het juist wel of geen uitdaging is. Soms is een ogenschijnlijk eenvoudig en overzichtelijk klusje nodig. Soms past het om iets nieuws te leren en een stukje verantwoordelijkheid te dragen. Daarbij wordt er iets anders aangesproken als je met je handen de grond in gaat om aardperen te poten of dat je een bedje spinazie wiedt. Op de tuin gaat het er uiteindelijk vooral om dat iemand in de handeling komt en het werk met aandacht en op zijn eigen tempo doet. Het draait er veel minder om dat een klus afkomt. Vaak is het juist de kunst om maar niet door en door te gaan, om af en toe even pas op de plaats te maken. En je dan af te vragen hoe je houding is, hoe je lichaam reageert. Even strekken en nagaan wat je voelt, zowel fysiek als mentaal. En dan is het soms juist van belang om te zeggen, het is even genoeg, ik neem even pauze of ik laat het werk nu uit mijn handen vallen. Dat wat iemand in het werk tegenkomt, is vaak een metafoor voor innerlijke processen.

Op de dag van de lijn in het schelpenpad was het 3 maart. De eerste besmettingen met het Coronavirus in Nederland waren vastgesteld. Voor de allermeeste mensen ging het dagelijkse leven toen nog gewoon door. Toen het aantal besmettingen rap opliep, werden er maatregelen afgekondigd, er werden lijnen getrokken. De scherpe lijn van minstens 1,5 meter afstand houden is onze nieuwe realiteit geworden. Vanzelfsprekendheden en (sociale) dagelijkse bezigheden kwamen daarmee ineens te vervallen.

Op de tuin zijn we bevoorrecht dat we vooralsnog met aanpassingen en de geldende maatregelen mogen blijven werken. Deelnemers, vrijwilligers en ik zelf willen heel graag op de tuin zijn. We verdelen ons telkens in kleine groepjes over de dag. Na een grijze en natte winter is het bizar genoeg al weken stralend weer. Er is genoeg ruimte en er zijn genoeg werkzaamheden om voldoende afstand van elkaar te houden. Intussen is er geen ontkomen aan de lente. We zijn druk bezig om de grond klaar te leggen en de tuin vol te zetten met mooie gewassen.

We hopen dat restaurant Greens in de loop van het seizoen weer volledig open mag en dat we dan groentes, kruiden en bloemen voor de gerechten mogen oogsten. En dat de gasten vanaf het terras over het gemaaide gras en het zorgvuldig aangeharkte schelpenpad hun weg naar de tuin weten te vinden.

Tuinwinkel

Het voorjaar is niet alleen in volle gang op Mens en Tuin, maar ook in de tuinen van onze klanten. We krijgen alweer veel bezoek van klanten voor plantjes en aarde. Op dit moment hebben we nog niet zoveel groenteplantjes, ze worden nog volop in onze kwekerij opgekweekt. Hiernaast kopen we een deel van de groenteplanten en kruiden in bij de biologische telers Jongerius en Puur Aroma.  

Vanaf 14 april hebben wij koolplantjes. Vanaf 11 mei hebben we een diversiteit aan groenteplantjes: tomaten, komkommers, courgettes, pompoenen, aubergine, sla, andijvie etc. En ook hebben we dan weer een mooie voorraad aan kruiden van ‘Puur aroma’ en van eigen kweek.

Tijdens deze periode van corona hebben we de winkeltijden iets aangepast. De winkel is open op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van10:00 tot 15:00 uur. De winkel is tot nader order gesloten op woensdag en in het weekend.

Om de drukte zoveel mogelijk te beperken kunt u, uw wensen aan ons mailen. Wij zullen uw bestelling klaarzetten voordat u het komt  ophalen.  U kunt alle plantjes, bloembollen, zaden enz. vinden in onze webwinkel.

Komt u naar Mens en Tuin voor de winkel dan vragen wij u om de volgende maatregelen in acht te nemen:

  • Was uw handen voor u naar de winkel komt
  • Houdt 1,5 meter, liefst 2 meter afstand
  • Kom niet binnen in het tuinhuis.
  • Er mag slechts 1 persoon in de winkel.
  • Bij voorkeur pinnen.

De blauwgroene idylle

De Tuin van Greens staat blauw van de borage. De lucht is al weken onafgebroken blauw. Wat een zegen dat we momenteel ons werk op de tuin nog mogen doen. In deze ongewisse Coronatijd is het verworden tot een plek van zijn en bedrijvigheid op gepaste afstand. Verdeeld over de buitenruimte, vinden we grond, houvast saamhorigheid en veerkracht. De lente is onafwendbaar. Het ontluikende leven gonst om ons heen. Het teeltseizoen is losgebarsten. 

De tuin heeft de afgelopen weken een metamorfose ondergaan. De meeste bedden hebben we leeg gemaakt om ruimte te maken voor nieuwe gewassen. De overwinterde eetbare groene blaadjes zoals de frivole wikke, deden geen directe dienst meer. De fiere prei en vederlichte venkels die er nog stonden, hebben we verplaatst naar de randen van de percelen, zodat ze voor de insecten in bloei kunnen schieten. De eerste bedden hebben we na het spitten ingezaaid met regenboogpeen, wortelpeterselie, schorseneren en ui. De mest voor de aardappelruggen is verspreid. Radijsjes en meiraapjes zijn al gekiemd. De zelf opgekweekte lathyrus, kapucijners, peultjes zijn geplant en de tuinbonen staan klaar om de grond in te gaan. Goudsbloemen en komkommerkruid hebben de winter doorstaan en bloeien uitbundig en complementair. Bijen en hommels maken er vlieguren op.

De waterpomp hebben we op 1 april aangeslingerd. Die dag was ik, Myke, twee jaar in dienst van deze gewijde grond. De sproeiers hebben al een aantal dagen geruststellend staan tikken. Het land heeft dorst met dit weer. Onder het ‘Eikpunt’ van het terrein, is door de mannen van Greens een nieuwe grasmat gelegd. Sinds de verplichte sluiting van het restaurant op 16 maart sloegen ze buiten aan het graven en klussen. Het schept en harkt op meerdere vlakken verbinding. We hopen dat er onder die grote eik, precies tussen tuin en restaurant, dit jaar nog huwelijken gevierd mogen worden. De natuur is alvast in opmaak voor het uitbundige feest van de zomer.

Nu de coronamaatregelen in elk geval tot en met 28 april verlengd zijn, is het restaurant op 2 april begonnen met een mooi wekelijks wisselend afhaal/bezorg-menu (wo-zo). De chef mag weer koken en wij mogen weer bloemen plukken. We zijn blij dat de gerechtjes afgemaakt kunnen worden met onze eigenste eetbare bloemen. Bestellen maar dat lekkere eten!

Mens en Tuin beperkt geopend

In verband met Corona is Mens en Tuin de komende periode beperkt geopend.

Wij zijn open op maandag, dinsdag, donderdag, vrijdag van 10 tot 15 uur.

Op woensdag en in het weekendis de winkel gesloten.

Om het risico voor de medewerkers zoveel mogelijk te beperken vragen wij u om altijd voldoende afstand te houden en aanraking zoveel mogelijk te beperken. Bent u verkouden? Blijf dan liever thuis.

Onze deelnemers geven de dagbesteding een 8,7!

Onze deelnemers geven de dagbesteding een 8,7!

Dit jaar hebben wij voor de derde keer een onderzoek gehouden onder de deelnemers rondom hun ervaringen en tevredenheid met Mens en Tuin. Hiervoor zijn 24 mensen geïnterviewd van de totaal 30 deelnemers. We zijn heel blij met het resultaat, waaruit blijkt dat deelnemers onverminderd tevreden zijn met Mens en Tuin.

In het onderzoek wordt aan deelnemers vragen gesteld over wat zij ervaren op diverse gebieden en hoe tevreden ze daarmee zijn: begeleiding, werkplaats, ondersteuningsplan, deelnemersraad, incidenten en klachten en de antroposofische identiteit. Hieruit komen uiteraard een aantal verbeterpunten naar voren die wij het komende jaar gaan oppakken met het team en zullen evalueren met de deelnemers.

Mens en Tuin wordt door deelnemers unaniem als veilig ervaren. Uit het onderzoek bleek wel dat ze niet altijd weten waar ze terecht kunnen met klachten. Dat kan kloppen omdat onze vertrouwenspersoon helaas moest stoppen. Wij zijn op zoek naar een nieuwe deelnemersvertrouwenspersoon. Deelnemers kunnen met hun klachten altijd terecht bij de klachtenfunctionaris van Klachtenportaal zorg. Folders liggen in de tuinhuizen. Wij hebben echter behoefte aan een vertrouwenspersoon die dichter bij de deelnemers staat om de drempel zo laag mogelijk te houden.

Als laatste blijken deelnemers niet bekend met onze antroposofische identiteit. Dat vinden wij helemaal niet erg. Wij zien dat jaarfeesten en het lezen van de weekspreuken door deelnemers als positief wordt ervaren. Dat is voor ons voldoende.

Kerststukjes en koopavond

Kerststukjes en koopavond

Veel van onze deelnemers keken er weer naar uit; kersstukjes maken. We hebben de grote kas omgetoverd tot een heerlijke werkplaats gevuld met prachtige versiersels en mooi groen om schitterende kerststukken te gaan creëren. En dat gaat extra goed lukken dit jaar met een ‘echte juf’. Een juf die het aantal gemaakte kerststukken in haar leven als bloemist niet meer zou kunnen berekenen. Honderden… nee duizenden… “Ik ben een strenge juf”. We hebben er erg om lachen.

Voor mij als begeleider was het best wel een spannende voorbereiding omdat ik me eigenlijk totaal geen voorstelling kon maken van de werkwijze, snelheid en netheid van onze deelnemers. Maar ik kan je vertellen dat ik enthousiast en verrast ben. Wat een creativiteit en precisie in het werken en met gevoel voor kleur en detail. Zo waardevol om zulke leuke ‘deelnemercollega’s’ te hebben en speciaal voor jou de winkel vol zetten met schitterend kerstwerk.

Maak ze nog trotser en koop jouw kerststuk bij één van de deelnemers van Mens en Tuin. Wil je iets speciaals of graag iets bestellen? Bel dan naar 070 321 19 37 of mail je wensen door naar winkel@mensentuin.nl. Tot ziens aan de Hillenraadweg 35, Den Haag, Bianca

Openingstijden:
Ma-di-do-vrij: 10.00 – 16.00
Wo ochtend 9.00 – 12.00
Je kan bij ons pinnen.

Koopavond

Eigenlijk is er bij Mens en Tuin nooit een koopavond. Maar we hebben nu zulke leuke spulletjes en kerststukken te koop. Daarom organiseren wij op vrijdag 13 december 2019 een extra gezellige middag inclusief koopavond. Je bent van harte welkom tot 20 uur. Kom genieten van het knapperend vuurtje, de glühsap en proef de kerstsfeer. Voorafgaand aan deze avond maken we met bewoners uit Moerwijk, deelnemers en vrijwilligers een gratis kerststukje. Heb je je daarvoor nog niet opgegeven? Meld je dan nu aan!

Het programma:
16:00 – 16:45 Gratis kerststukje maken
17:00 – 20.00 Vuur en Soep
De winkel is doorlopend geopend voor je kerstaankopen.

Graag meebrengen voor je kerststukje:

  • Schaaltje of bord voor je kerststukje maximaal Ø 25 cm
  • Leuke kerstversiersels
  • Dennenappels
  • Kerstballetjes
  • Sterretjes e.d.

Als je blijft eten:
Neem iets lekkers mee voor in of bij de vegetarische soep.
Kruidenthee en kruidensap is vrij beschikbaar, bij de Vuur en Soep wordt geen alcohol geschonken.

 

Nieuws van Mens en Tuin in het Park

Nieuws van Mens en Tuin in het Park

Er breekt een zonnetje door. Ik struin de tuin af naar eetbare bloemen die zo laat in het seizoen nog
dapper bloeien. De keuken van Greens maak ik er blij mee. De wind blaast de laatste bladeren van de
bomen. De bedden op de tuin zijn bedekt met een herfsttapijt. Er staan nog wat goudsbloemen te
stralen. Ook vind ik een enkele bloemetje van het driekleurig viooltje en van komkommerkruid. Aan
de bloei van de Oost-Indische kers en de Afrikaantjes is door de eerste nachtvorst een einde
gekomen.

Ineens zoemt er een grote hommel om me heen. Het beestje strijkt neer op mijn paarsblauwe wollen
vest, kruipt zelfs even in het zakje en hopt langs de goudkleurige knopen. Ik ben verbaasd dat deze
hommel eind november nog een ronde vliegt. Is het een koningin die zich heeft volgegeten een veilig
plekje zoekt om te overwinteren?

Het voelt als een ontmoeting als een dier even zo dichtbij komt. Een paar weken terug waren een
vrijwilliger en een deelnemer in de regen op de tuin aan het werk. Het weer deerde ze niet, in
tegendeel. Plotseling kwam er een donzig roodborstje bij ze zitten. Het diertje vloog niet weg en
hupte onverstoord over de pas gewiede grond. In het voorjaar hadden we een nestje roodborstjes
achter ons huisje op de tuin. Zou het een jong vogeltje van die leg geweest zijn?

Foto’s en tekst door Mijke van Waesberge

Verbouwing tuinpaviljoen

Verbouwing tuinpaviljoen

Al enkele jaren is ons duidelijk dat het tuinhuis uit zijn voegen barst. Op drukke dagen passen niet alle deelnemers, vrijwilligers en begeleiders in de koffiekamer. Het begon noodzakelijk te worden dat ons mooie tuinpaviljoen uitgebreid moest worden. Begin volgend jaar gaan we beginnen met de aanbouw van een serre achter het tuinhuis. Er komt dan ook een nieuwe en grotere keuken en een pad langs het huis waardoor die ook beter rolstoeltoegankelijk is. Daarnaast moest er wat gebeuren aan de toiletten in de loods.  Die waren onvoldoende geschikt voor minder validen en ook al erg oud. Inmiddels hebben we een mooie uitgebreidere wc waar ook mensen in een rolstoel gebruik van kunnen maken.

Met deze nieuwe aanbouw wordt de tuin ook beter geschikt voor activiteiten naast de dagbesteding. Mens en Tuin is een prachtige locatie die wij graag meer beschikbaar willen maken voor onze directe omgeving. Vanaf volgend jaar is het tuinhuis buiten de uren van de dagbesteding te huur en gaan wij activiteiten organiseren voor de wijk. Hierover volgend jaar meer.